Sınıf etkinliği: kanıta dayalı açıklama kurmak

Amaç

Öğrenciler bir gözlemi yorumdan ayırmayı ve açıklamayı sınayabilecek yöntemi seçmeyi uygular. Bu etkinlik bir eğitim önerisidir; belirli bir eski olayın canlandırması değildir. Kâğıt, tahta ve bağlantılı okumalarla yapılabilir. Öğretmen, kullanılacak kaynak metin miktarını grubun okuma düzeyine göre ayarlayabilir.

Dört kanıt kartı hazırlayın

Aşağıdaki özetleri ayrı kartlara yazın. Bunların yayımlanmış araştırmaları basitleştirdiğini ve özgün kaynaklarla karşılaştırılması gerektiğini açıklayın:

• Boncuklu’da kültür bitkisi kalıntıları, yabani kaynakların kullanımına ilişkin güçlü kanıtlarla birlikte bulunur.
• Bazı yapılarda tekrarlanan sıvalı tabanlar vardır ve aynı yerde yeniden yapım gerçekleşmiştir.
• Bazı hammaddeler yerleşimin yakın çevresi dışından gelmiştir.
• Birlikte gömülen kişilerin biyolojik ilişkileri her zaman basit çekirdek aile modeline uymaz.

İlk kart tarımın kökenleri araştırmasına, ikincisi hane araştırmasına, dördüncüsü akrabalık çalışmasına dayanır. Her kartın kaynak etiketi yanında kalsın.

Birinci tur: açıklamadan önce tarif edin

Gruplardan kartın ne bildirdiğini belirlemelerini isteyin. Sonra hayalî bir eski kişi veya öykü oluşturmadan iki soru yazsınlar. Örneğin tekrarlanan tabanlar, bakım sıklığını veya bir yere bağlılığın sürekliliğini düşündürebilir. Tek başına hanenin isimlerini ya da inançlarını göstermez.

İkinci tur: başka bir kanıt seçin

Her gruba tarihlendirme, bitki analizi, malzeme incelemesi, yapı dizisi, izotop araştırması veya antik DNA seçeneklerini verin. Hangi yöntem sorularına yardımcı olabilir ve yine de neyi belirleyemez? Birden fazla seçim yararlı olabilir. Öğrenciler en etkileyici teknolojiyi seçmek yerine yöntemle soru arasındaki uyumu açıklamalıdır.

Üçüncü tur: dikkatli bir sonuç kurun

Her grup üç cümleyi tamamlasın: “Şunu gözlemliyoruz…”, “Bu, şunu düşündürebilir…” ve “Seçenekleri ayırmak için şuna gereksinim duyarız…”. Sonuçları kanıt rehberiyle karşılaştırın. Kesinlik yerine açık akıl yürütmeyi ve sınırların belirtilmesini değerlendirin.

Birlikte düşünün

Yeni bir keşfin, önceki çalışmayı değersiz kılmadan bir açıklamayı nasıl değiştirebileceğini tartışın. Sonra bir araştırma yayınını ve bir eski tarihi ayrı zaman çizgilerine yerleştirin. Devam çalışması olarak okuma rehberiyle özgün özetleri inceleyin. Fiziksel gezi zorunlu değildir; etkinlik için kimse arkeolojik malzeme toplamamalı veya malzemeye dokunmamalıdır.

İsteğe bağlı karşılaştırma turu

İki gruptan özgün kartları vermeden sonuçlarını değiştirmelerini isteyin. Alan grup, açıklamayı hangi gözlemin desteklediğini bulabiliyor mu? Bulamıyorsa ilişki açık olana kadar ifadeyi düzeltin. Bu, arkeolojik akıl yürütme kadar iletişimi de sınar. Öğrenciler hangi kanıtın seçenekleri ayıracağını belirttiklerinde iyi son yanıt birden fazla açıklama içerebilir. Etkinliğin öğretim için kurulmuş yapısını yayımlanmış yerleşim kanıtından ayrı tutun; böylece sınıf senaryosu daha sonra kazı sonucu gibi alıntılanmaz. Gruplar son metinlerinde kaynaklarını ve kendi önerilerini farklı cümlelerle gösterebilir; bu ayrım değerlendirmeyi de kolaylaştırır.